Trong những chuyến đi rừng, trekking hay thậm chí là xem hướng nhà, một chiếc la bàn nhỏ gọn lại có thể trở thành “trợ thủ đắc lực” giúp bạn định vị phương hướng chuẩn. ICADVietnam sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng la bàn chi tiết, dễ hiểu, phù hợp cho cả người mới và người đã có kinh nghiệm.
Tóm tắt bài viết
Để dùng tốt la bàn, trước tiên ta cần hiểu rõ cấu tạo và các ký hiệu trên đó:
Sở hữu ngoại hình đơn giản nhưng bên trong la bàn lại có nhiều chi tiết nhỏ mà mỗi bộ phận đều đóng vai trò cực kỳ quan trọng:
La bàn dùng chữ cái để biểu thị các hướng chính và phụ. Nắm được các ký hiệu này, bạn sẽ không còn thấy khó khăn mỗi khi xoay la bàn nữa:
Ngoài ra, còn có các hướng phụ:
Tùy vào nguyên lý hoạt động và mục đích sử dụng mà người ta chia la bàn thành hai loại chính:
Đây chính là loại la bàn “quốc dân” mà chắc ai cũng từng nhìn thấy một lần. La bàn từ tính hoạt động dựa trên từ trường của Trái Đất, với kim nam châm luôn xoay về hướng Bắc.
Loại la bàn này được dùng rất rộng rãi, từ người đi rừng, đi biển, vượt sa mạc, cho đến những phương tiện như tàu thủy, máy bay, tàu ngầm, tên lửa, và thậm chí cả tàu vũ trụ! Dù ở bất kỳ đâu, chỉ cần có từ trường là bạn có thể dùng la bàn từ tính để xác định phương hướng một cách chuẩn xác.
Vì hoạt động đơn giản, không cần điện năng, lại gọn nhẹ nên la bàn từ tính vẫn luôn được ưa chuộng trong các chuyến đi thực địa, du lịch hay thám hiểm.
Khác với loại truyền thống, la bàn không từ tính hoạt động dựa trên nguyên lý khác, không phụ thuộc vào từ trường Trái Đất. Trong nhóm này, phổ biến nhất hiện nay có la bàn con vụ và la bàn GPS.
La bàn con vụ:
La bàn con vụ hoạt động theo hiệu ứng con quay, tức là dùng một bánh xe quay đều để giữ nguyên trục định hướng. Khi quay, trục con quay sẽ cố định theo một hướng nhất định, giúp xác định phương hướng chính xác ngay cả khi ở những nơi từ trường bị nhiễu, như trong tàu ngầm hoặc tàu vũ trụ.
Tuy nhiên, nhược điểm là loại la bàn này luôn cần cấp điện để duy trì sự quay. Nếu con quay ngừng lại thì khả năng định hướng sẽ mất hoàn toàn và không thể tự phục hồi. Vì vậy, nó thường được dùng trong môi trường chuyên biệt như máy bay quân sự, tàu ngầm, tên lửa…
La bàn GPS:
Đây là “phiên bản công nghệ cao” của la bàn hiện đại. Nó hoạt động dựa trên Hệ thống Định vị Toàn cầu (GPS), thông qua tín hiệu từ vệ tinh để xác định vị trí và hướng di chuyển.
Nhờ độ chính xác cao, la bàn GPS không chỉ cho bạn biết bạn đang ở đâu mà còn tính được tốc độ và hướng bạn đang đi. Tuy nhiên, nhược điểm là nó phụ thuộc vào tín hiệu vệ tinh, nếu bạn ở khu vực không có sóng, hoặc thiết bị hết pin thì sẽ không dùng được.
Mỗi loại la bàn sẽ có cách sử dụng riêng, dưới đây là hướng dẫn cụ thể để bạn dễ hình dung và áp dụng:
Đây là loại la bàn phổ biến nhất, dễ mua và dễ dùng. Nhưng bạn cần nhớ một điều là hướng Bắc mà kim la bàn chỉ không hoàn toàn trùng khớp với cực Bắc địa lý của Trái Đất, mà chỉ gần đúng do ảnh hưởng từ từ trường.
Để sử dụng chính xác la bàn truyền thống, bạn cần:
Mẹo nhỏ: Khi la bàn đã được căn chỉnh chuẩn, chỉ cần giữ nguyên vị trí và xoay người sao cho kim màu đỏ thẳng hàng với vạch số 0, là bạn đã định được hướng đi chính xác.
Loại này chuyên dùng cho quân đội nên có thiết kế khá “ngầu” và cách dùng cũng kỹ hơn một chút. Nhưng nếu bạn là dân outdoor chuyên nghiệp thì biết dùng loại này là một lợi thế lớn!
Cách sử dụng la bàn thấu kính:
La bàn quân sự giúp bạn đo góc phương vị cực kỳ chuẩn, phù hợp khi cần xác định vị trí mục tiêu cụ thể hoặc đi theo lộ trình đã vạch sẵn.
Đây là “vị cứu tinh” của dân hiện đại, đặc biệt là khi bạn không mang theo la bàn thật. Hầu hết điện thoại thông minh đều có sẵn ứng dụng la bàn, chỉ cần mở là dùng được ngay.
Cách sử dụng la bàn trên điện thoại rất đơn giản:
Lưu ý nhỏ: Hãy giữ điện thoại thật yên, tránh lắc mạnh hoặc nghiêng góc – vì điều này có thể làm sai lệch kết quả hiển thị. Một số ứng dụng la bàn điện thoại còn có chức năng chỉ đường, cực tiện nếu bạn đang đi bộ hoặc khám phá địa hình lạ.
Tùy từng mục đích, cách sử dụng và đọc kết quả cũng sẽ có một chút khác biệt:
Nếu bạn muốn biết một hướng cụ thể là bao nhiêu độ (ví dụ: hướng Đông là bao nhiêu độ? Hướng mình đang đi là 135 độ?), thì cách đọc khá đơn giản như sau:
Ví dụ: Nếu mũi tên chỉ hướng nằm ở 135 độ, thì bạn đang hướng về Đông Nam (SE).
Việc xác định hướng nhà đúng không chỉ giúp đón được gió, ánh sáng tự nhiên mà còn ảnh hưởng lớn đến phong thủy – vì thế ai xây nhà cũng quan tâm đến điều này.
Cách sử dụng la bàn trong phong thuỷ nhà ở, văn phòng hay các công trình thương mại:
Lưu ý:
Khi bạn ở trong rừng, trên núi hay vùng địa hình lạ – một chiếc la bàn và bản đồ địa hình sẽ là “bảo bối” giúp bạn không bị lạc đường. Cách kết hợp này hơi nâng cao một chút, nhưng mình sẽ hướng dẫn đơn giản nhất có thể:
Mẹo nhỏ: Nếu bạn đang ở trong môi trường từ tính nhiễu (nhiều kim loại, thiết bị điện tử), nên di chuyển sang nơi thoáng và ít vật cản để đo được chính xác hơn nhé!
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cách sử dụng la bàn trong nhiều tình huống thực tế. Nếu bạn cần tư vấn thêm về phong thủy, thiết kế hay xây dựng nhà ở theo đúng hướng – đừng ngần ngại liên hệ ICADVietnam
CÔNG TY CỔ PHẦN KIẾN TRÚC VÀ XÂY DỰNG ICAD VIỆT NAM
Địa chỉ: Tầng 2, Số 7 Ngõ 282 Kim Giang – Đại Kim – Hoàng Mai – Hà Nội
Hotline: 0983.141.283
Website: icadvietnam.vn
– Nguồn ảnh: ICADVietnam và Sưu tầm –
Với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Kiến trúc và giáo dục, Thạc sĩ/ KTS. Lê Thái Lai là người đặt nền móng cho định hướng phát triển bền vững của ICADVietnam. Ông hiện là giảng viên chính Đại học Kiến trúc Hà Nội và Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Kiến trúc và Xây dựng ICADVietnam.
